خطر فروریزش گنبد نظامالملک در اثر وقوع نشست مسجد جامع اصفهان
به گزارش خبرنگار مهر، گذر پشتی گنبد نظامالملک مسجد جامع اصفهان، از حدود یک ماه پیش دچار نشست شده است. بر اساس بررسیهای میدانی انجام شده توسط کارشناسان پایگاه جهانی مسجد جامع عتیق، علت این نشست، شکستگی لوله فاضلاب بوده که منجر به پر شدن چاههای جذبی و تخریب جدارههای کانالهای دفع رطوبت در این محدوده تا ارتفاع چهار متر شده است.
این نشست، علاوه بر گذر پشتی، باعث ترک خوردگی بخشی از سقف شبستان غربی گنبد نظامالملک و نشست سردر غربی شبستان جنوبی مسجد نیز شده است.
بنا بر ابزار نگرانی شهریار ناسخیان، محمد مهدی کلانتری و علیرضا جعفری زند و مهدی جعفری کارشناسان و فعالان میراث فرهنگی استان اصفهان در گفتگو با خبرنگار مهر از تاثیر این نشست بر گنبد نظام الملک مسجد جامع اصفهان(که روزهای آتی در قالب گزارش منتشر می شود) نشست گذر پشت گنبد نظامالملک مسجد جامع اصفهان، تهدیدی جدی برای سازه هزار و اندی ساله این اثر باستانی محسوب میشود. فشار ناشی از نشست زمین بر پایههای گنبد، میتواند به تدریج باعث ایجاد ترکهای عمیقتر و گسترش آنها شود. این امر در بلندمدت، استحکام گنبد نظامالملک را به خطر انداخته و احتمال فرو ریختن آن را افزایش میدهد. گنبد نظامالملک، به عنوان یکی از شاهکارهای معماری اسلامی و نماد هویت فرهنگی اصفهان، از اهمیت ویژهای برخوردار است و هرگونه آسیب به آن، خسارت جبرانناپذیری به میراث فرهنگی کشور وارد خواهد کرد.
علاوه بر خطر فرو ریختن گنبد، نشست زمین بر سایر بخشهای مسجد جامع نیز تاثیر منفی میگذارد. ترک خوردگی سقف شبستان غربی و نشست سردر شبستان جنوبی، نشاندهنده آسیبپذیری کل سازه است. نفوذ آب به زیر گذر، باعث تخریب جدارههای کانالهای دفع رطوبت شده و رطوبت را به داخل سازه میبرد. این رطوبت، به مرور زمان، باعث آسیب به سنگها و آجرها شده و فرسایش آنها را تسریع میکند. در مجموع، نشست گذر پشت گنبد نظامالملک، یک بحران جدی برای مسجد جامع اصفهان است که نیازمند توجه فوری و اقدامات اصلاحی جدی میباشد.
امیدعلی صادقی، رئیس پایگاه جهانی مسجد جامع عتیق در گفتوگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: آب به طور کامل به زیر گذر مجاور گنبد، از حدود دو هفته پیش نفوذ کرده است. در حال حاضر، نمایندگانی از اداره آبفا، سازمان نوسازی و بهسازی بافت تاریخی، و مدیرکل مدیریت بحران در محل حضور دارند تا موضوع را بررسی کنند.
وی افزود: کارشناسان پایگاه جهانی از دو هفته پیش متوجه نشست تدریجی گذر شده بودند و اقدامات لازم برای پیگیری موضوع از طریق مکاتبات با نهادهای مختلف از جمله اداره کل میراث اصفهان، مدیرکل پایگاههای جهانی وزارت میراث فرهنگی، استانداری و شهرداری انجام شده است.
رئیس پایگاه جهانی مسجد جامع عتیق تصریح کرد: برای بررسی دقیقتر وضعیت، کف فرش گذر باید باز شود. در خصوص ترکهای مشاهده شده در سردر ورودی شبستان غربی، بررسیهای تخصصیتری در دست اقدام است و توضیحات تکمیلی پس از انجام این بررسیها ارائه خواهد شد.