گنجینه‌ای هفت هزار ساله در میان زباله‌ها

گروه جامعه خبرگزاری مهر: شاید کمتر کسی تصور می‌کرد که مکانی که سال‌ها پیش به عنوان تپه‌ای زائد و محلی برای انباشت زباله شناخته می‌شد، روزی به گنجینه‌ای تاریخی و با ارزش تبدیل شود. تپه تاریخی فردیس قرچک، که اکنون نشانه‌هایی از زندگی متمدن در عصر آهن را در دل خود دارد، قدمتی حدود هفت هزار ساله دارد.

کاوش‌های باستان‌شناسی نشان داده است که این تپه متعلق به هزاره‌های پنجم و ششم پیش از میلاد است و آثار تمدن عصر آهن در آن یافت شده است و کشف کوره‌های متعدد تولید سفال و چرخ سفالگری مجهز به استوانه‌ای از شاخ حیوانات، پژوهشگران جامعه باستان‌شناسی فلات مرکزی را با اسرار بسیاری از زندگی مردم آن دوران روبه‌رو کرده است.

امیدها و محدودیت‌ها؛ طرح تبدیل به سایت موزه

با وجود اهمیت تاریخی این تپه، اقدامات حفاظتی اولیه در دهه ۸۰ تنها محدود به مرحله پژوهشی و موقتی بود، مجید ژاله‌نیا، مدیر اداره میراث فرهنگی شهرستان قرچک، در این باره توضیح می‌دهد: این منطقه یک محوطه باستانی است که پژوهشگاه میراث فرهنگی برای کاوش آن برنامه‌ریزی کرده بود و آخرین فصل کاوش در سال ۱۳۸۶ انجام شد و آثار به موزه ملی منتقل شدند، بر اساس دستاوردهای این کاوش، پیشنهاد شد تپه به یک سایت موزه تاریخی تبدیل شود، اما اجرای این طرح نیازمند اعتبارات مالی، مطالعات اولیه و رفع موانع مالکیتی بود.

وی ادامه داد: پیگیری‌ها برای تأمین اعتبار و ایجاد سایت متأسفانه نتیجه نداد و پیشنهاد اولیه اجرایی نشد و محدودیت‌های مالی و وجود مالک خصوصی در اطراف تپه باعث شد هیچ برنامه اجرایی واقعی آغاز نشود.

وضعیت کنونی؛ تپه‌ای در معرض فرسایش و تخریب

ژاله‌نیا درباره وضعیت فعلی تپه پردیس گفت: این تپه اکنون بدون حفاظت ویژه رها شده است و عوامل طبیعی مثل بارندگی و فرسایش باعث ریزش بخش‌هایی از آن شده و تخریب‌های ناشی از ساخت و سازهای غیرمجاز اطراف نیز ادامه دارد. آثار تاریخی موجود هیچ مراقبت ثابت و مستمری ندارند.

تپه پردیس؛ پلی میان گذشته و حال

تپه تاریخی فردیس قرچک نمادی از تمدن باستانی و نشان‌دهنده اهمیت حفاظت از میراث فرهنگی است و این مکان نه تنها برای پژوهشگران بلکه برای گردشگران و علاقه‌مندان به تاریخ می‌تواند تبدیل به یک مقصد ارزشمند شود. اما تحقق این هدف بدون تأمین منابع مالی، برنامه حفاظتی و مدیریت مالکیتی، عملاً امکان‌پذیر نیست.

ژاله‌نیا در پایان تأکید کرد: اگر قرار است نسل‌های آینده با تاریخ واقعی خود آشنا شوند، باید توجه ویژه‌ای به حفاظت و مرمت این آثار صورت گیرد. بدون حمایت جدی مسئولان، این میراث ارزشمند ممکن است برای همیشه از دست برود.